Ik lees dat mijn ETF effecten uitleent. Is dat niet gevaarlijk?

Het klopt dat ETF-aanbieders regelmatig effecten uitlenen. Dat levert beleggers extra inkomsten op, maar verhoogt ook het risico. Het is de taak van een passief (index)fonds om de onderliggende index nauwkeurig te volgen. De totale kosten (Total Cost of Ownership ) zorgen er echter voor dat het rendement van het fonds kan afwijken van het rendement van de onderliggende index.

Als een passief (index)fonds haar kosten kan verlagen of de inkomsten kan verhogen is er een grotere kans dat de doelstelling van het fonds wordt behaald. Het uitlenen van effecten (ook wel securities lending genoemd) levert extra inkomsten op en wordt door banken, pensioenfondsen, verzekeraars en fondsaanbieders dan ook vaak toegepast.

Vergoeding en onderpand

Hoe gaat het uitlenen van effecten in zijn werk? Een fysieke (index)fonds repliceert een index door de effecten (aandelen en/of obligaties) die deel uitmaken van die index aan te schaffen. Die effecten kunnen in ruil voor een vergoeding en onderpand uitgeleend worden aan andere partijen. Meestal is het onderpand cash of kredietwaardige obligaties. De waarde van het onderpand is hoger dan de waarde van het uitgeleende aandeel of obligatie, zodat het fonds over een veiligheidsbuffer beschikt tegen het verlies dat wordt geleden als de lener eventueel in gebreke blijft.

Het onderpand is niet alleen een waarborgsom maar zorgt ook voor extra inkomsten. Cash kan op de bank worden gezet tegen een rentevergoeding of gebruikt worden om mee te beleggen. De aandelen en obligaties die als borgsom worden verkregen, kunnen opnieuw worden uitgeleend. Om verliezen uit te sluiten, herbeleggen ETF-aanbieders het onderpand in weinig risicovolle beleggingcategorieën, maar het uitlenen van effecten is niet risicovrij. Als het onderpand te risicovol is belegd en verliezen optreden dan draait het fonds daarvoor op. Daarnaast zijn de uitgeleende aandelen onderhevig aan het risico dat de lenende partij niet in staat is om de aandelen te retourneren. Dit noemt men het tegenpartijrisico. Het is nog niet voorgekomen dat een lenende partij niet in staat is geweest om de aandelen te retourneren.

Securities lending-programma

Beleggers kunnen bij de fondsaanbieder informeren naar hun securities lending-programma en – nog belangrijker – naar het nettorendement voor de beleggers. In de praktijk blijkt dat niet alle inkomsten volledig worden teruggegeven aan de beleggers.