Je grootste vijand, dat ben je zelf

Het onderzoek ‘Folklore in Finance’ van de Amerikaanse vermogensbeheerder State Street laat zien dat de meeste particuliere beleggers minder rendement behalen dan mogelijk is en hun eigen financiële doelstellingen niet realiseren.

Banken en vermogensbeheerders worden meestal als schuldige aangewezen. Begrijpelijk, want die hebben een ander belang dan de klant en adviseren dan ook lang niet altijd wat voor de klant het beste is. Maar de teleurstellende beleggingsresultaten hebben ook te maken met het gedrag van beleggers zelf. Vaak zijn ze hun eigen grootste vijand.

Focus
Eén van de belangrijkste oorzaken van tegenvallende beleggingsresultaten is het onvermogen van beleggers om op de lange termijn te blijven focussen en de korte termijn ontwikkelingen te negeren. Op korte termijn reageren financiële markten op van alles en nog wat. Voor het overgrote deel is dit niet meer dan ‘ruis’, weinigzeggend en onbelangrijk. Maar het is moeilijk om je er niet door te laten beïnvloeden. Je moet een beetje stoïcijns zijn en discipline hebben. Dat is niet voor iedereen weggelegd.

Typische belegger
Met als gevolg dat veel beleggers aan ‘market timing’ doen: in- en uitstappen in een poging tegen lage koersen te kopen en tegen hoge koersen te verkopen. Dat loopt echter meestal verkeerd af. Omdat beurskoersen nou eenmaal niet te voorspellen zijn. Niemand weet wanneer beurzen op een hoogte- of dieptepunten staan.  Bij een typische belegger gebeurt dan het volgende:

  • Als de koersen stijgen zijn beleggers tevreden. Iedereen weet dat koersen niet in een rechte lijn stijgen. Dit gaat met ups & downs gepaard. Een tijdje omhoog en dan weer wat naar beneden. Zo nu en dan een kleine daling hoort erbij. Niemand die zich daar druk over maakt. Mits de trend stijgende is.
  • Pas als de koersen een keer verder dalen (zeg 20%) beginnen beleggers zich af te vragen of de terugval deze keer misschien ernstiger is dan een tijdelijke en beperkte dip, zoals die periodiek voorkomen in een opgaande markt. Sommige beleggers verkopen dan. Anderen wachten nog even af. Ze wachten op bevestiging van hun vermoeden. Vaak is een specifieke gebeurtennis dan aanleiding om alsnog in actie te komen. Zo was het omvallen van de Amerikaanse bank Lehman Brothers in september 2008 voor veel beleggers het beslissende moment in de kredietcrisis om hun aandelen van de hand te doen. De beurzen waren toen echter al meer dan een jaar aan het dalen. Vanaf het hoogtepunt in juni 2007 was er toen al zo’n 25% van de koersen af.
  • Dan wordt op een gegeven moment het dieptepunt bereikt en zet het herstel in. Niemand weet wanneer. Het komt altijd onverwacht en op een moment dat het sentiment nog erg negatief is. Beleggers zien dit in het begin als een tijdelijke opleving, een zogeheten dead cat bounce. Ze kijken het even aan om er zeker van te zijn dat het meer is dan een kortstondige oprisping.
  • Als de koersen blijven stijgen komt langzaam het vertrouwen terug. Voor de meeste beleggers duurt het echter lang voordat ze er vertrouwen in hebben dat de opleving echt gaat doorzetten en weer durven in te stappen. Tegen die tijd zijn de koersen alweer sterk gestegen. Het verleden leert immers dat na een crisis de markten altijd snel opveren. Vanaf het dieptepunt van de vorige beurscrisis in maart 2009 is de breed gespreide MSCI World Index alleen al in 2009 zo’n 40% gestegen. En in 2010 kwam er zo’n 20% bij. Inmiddels staat deze wereldwijde aandelenindex alweer meer dan 200% hoger dan in maart 2009.

Kortom, veel beleggers stappen pas uit als het verlies al aardig is opgelopen en stappen pas weer in als het herstel alweer aardig op weg is. Niet voor niets blijkt uit onderzoek dan ook telkens weer dat beleggers die actief in- en uitstappen slechtere resultaten behalen dan beleggers die rustig blijven zitten. Market timing kost beleggers gemiddeld 2% rendement per jaar. Over een periode van 25 jaar betekent dit zo’n 40% minder vermogen.

Koers houden
Het is niet makkelijk om het nieuws over korte termijn ontwikkelingen op de financiële markten en de adviezen van allerhande ‘experts’ over hoe je hierop moet reageren links te laten liggen. Toch is dit het beste. Koers houden is voor de meeste beleggers de beste strategie. Zoals superbelegger Warren Buffett terecht zegt: ‘My favorite holding period is forever’.