Wat zijn indexfondsen?

Indexfondsen zijn 'normale' beleggingsfondsen die ernaar streven hetzelfde rendement en risico te behalen als een bepaalde beursindex in plaats van te proberen die te verslaan. De meeste indexfondsen doen dit door de index na te bootsen. Ze beleggen in dezelfde aandelen of obligaties die in de index voorkomen, in dezelfde verhouding als waarin ze in de index zijn opgenomen. Zo heeft een indexfonds dezelfde samenstelling als de index en volgt de waardeontwikkeling van het indexfonds ook de waardeontwikkeling van de index.

Indexfondsen zijn normaliter eenmaal per dag verhandelbaar. Sommige indexfondsen worden minder vaak verhandeld.

Hoe volgt een indexfonds de index?

Een indexfonds kan op drie manieren de index volgen. Hieronder leest u er meer over.

Fysiek & volledige nabootsing

Bij volledige nabootsing wordt belegd in alle aandelen of obligaties die in een index zijn opgenomen, in dezelfde verhouding als waarin die aandelen of obligaties in de desbetreffende index zijn vertegenwoordigd. Zit bijvoorbeeld het aandeel Shell voor 1,7% in de index dan belegt een indexfonds dat die index volgt 1,7% van haar vermogen in aandelen Shell. Het indexfonds kopieert in feite de index. Hierdoor heeft het indexfonds dezelfde samenstelling als de index en volgt de waardeontwikkeling van het indexfonds nauwgezet de waardeontwikkeling van de index. Aandelenindexfondsen beleggen meestal op deze manier.

Fysiek & gedeeltelijke nabootsing

Bij gedeeltelijke nabootsing wordt belegd in een representatieve selectie van alle aandelen of obligaties die samen een bepaalde index vormen. Zodanig, dat de selectie gezamenlijk een zelfde profiel heeft als de volledige index, zowel wat de belangrijkste risicofactoren als ook de andere kenmerken betreft. Voor gedeeltelijke nabootsing wordt meestal gekozen als het niet praktisch en/of te duur is om te beleggen in alle aandelen of obligaties uit de index. Obligatie-indexfondsen beleggen vaak op deze manier omdat vrijwel alle obligatie-indexen een onbeheersbaar aantal en/of slecht verhandelbare obligaties bevatten.

Synthetisch: nabootsing door middel van derivaten

Bij nabootsing door middel van derivaten wordt niet belegd in de aandelen of obligaties die in de index zitten maar wordt een zogeheten ruilovereenkomst afgesloten met een bank. Volgens de ruilovereenkomst belooft de bank het rendement van de index (verminderd met een vergoeding voor de bank) aan het fonds uit te betalen. Het grote nadeel van deze methodiek is dat als de bank om welke reden dan ook haar verplichtingen niet meer kan nakomen er verlies kan ontstaan ongeacht wat er op de beurs gebeurt. Deze manier van de index volgen, ook bekend als synthetisch indexbeleggen, is minder transparant en brengt moeilijk te doorgronden risico's met zich mee. Toezichthouders waarschuwen hier regelmatig voor.